Theo đại biểu Tạ Thị Yên (đoàn Điện Biên), tỉnh Bắc Ninh đã sở hữu nền tảng phát triển khá vững chắc. Sau khi chính thức thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu cốt lõi đặt ra là năng lực quản trị của chính quyền thành phố và cấp cơ sở phải ngày càng chuyên nghiệp. Công tác điều hành cần dựa nhiều hơn trên dữ liệu và công nghệ số, qua đó điều phối phát triển hiệu quả và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày một thuận lợi hơn.
Bắc Ninh hiện nắm giữ thế mạnh vượt trội về công nghiệp, công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, logistics và đổi mới sáng tạo. Song song với đó, địa phương vẫn giữ gìn được chiều sâu văn hóa Kinh Bắc đặc trưng thông qua các di sản quan họ, làng nghề, hệ thống di tích, tín ngưỡng cùng các không gian nông nghiệp sinh thái đa dạng. Cùng với việc Bắc Ninh thẩm tra phân bổ hơn 490 tỷ đồng phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035, địa phương đang cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc cân bằng giữa hiện đại hóa và bảo tồn giá trị truyền thống.
Chính vì vậy, việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không đồng nghĩa với việc mọi không gian đều phải đô thị hóa theo một khuôn mẫu. Khu vực công nghiệp cần phát triển theo chuẩn mực hiện đại, xanh và thông minh; không gian di sản phải được bảo tồn và phát huy giá trị; trong khi khu vực nông thôn cần không ngừng nâng cao chất lượng sống nhưng vẫn phải duy trì cảnh quan, bản sắc văn hóa và sinh kế phù hợp cho người dân.
Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (đoàn Quảng Ngãi) đánh giá, bước chuyển mình này không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn là chiến lược quan trọng mở ra yêu cầu mới về thể chế, năng lực quản trị cũng như chất lượng sống của nhân dân. Trong tiến trình đô thị hóa, đại biểu nhấn mạnh Bắc Ninh cần chú trọng gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nâng niu từng dòng sông, mái đình, con đò và lan tỏa mạnh mẽ giá trị dân ca quan họ.
Bên cạnh đó, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) đề nghị thành phố cần xây dựng lộ trình và tiêu chí đánh giá cụ thể đối với 12 phường mới thành lập. Các tiêu chí này cần tập trung vào mức độ hoàn thành hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, chất lượng quản lý đô thị, chất lượng dịch vụ công cũng như đời sống thực tế của người dân, nhằm đảm bảo sự phát triển thực chất và bền vững trong giai đoạn mới.
