Tại các điểm trường miền núi, vùng sâu, vùng xa, sự thiếu thốn về tư liệu giảng dạy cùng không gian vui chơi là rào cản lớn đối với chất lượng giáo dục. Gắn bó nhiều năm với Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học & THCS Dào San (Lai Châu), Hiệu trưởng Phạm Thị Xuân nhận định điểm nghẽn này cần được tháo gỡ bằng cách xây dựng và phát huy giá trị thực chất của thư viện trường học.
Theo bà Xuân, thư viện không đơn thuần là nơi lưu trữ tri thức mà còn là sân chơi trí tuệ, khơi gợi khát khao khám phá khoa học, lịch sử, văn hóa của học sinh. Từ góc độ chuyên môn, cô Hoàng Thị Thủy – giáo viên Trường Tiểu học và THCS Bản Mế (Lào Cai) cho biết, nhờ trang bị đa dạng các đầu sách từ văn học, kỹ năng đến sách giáo khoa và từ điển, học sinh có điều kiện phát triển vốn từ vựng, nâng cao kỹ năng đọc hiểu. Đặc biệt, việc bổ sung sách song ngữ trong chương trình tiếng Việt – tiếng Mông đã giúp con em đồng bào dân tộc thiểu số dễ dàng tiếp cận tri thức, đồng thời đổi mới thư viện trường học vùng cao thông qua các mô hình không gian mở.
Bên cạnh đó, thư viện còn trở thành không gian sáng tạo cho các môn học như Mỹ thuật, nơi học sinh tự do quan sát và tìm kiếm cảm hứng từ thực tế trang sách. Để tạo dựng không gian mở, mô hình thư viện thân thiện đã được triển khai ngay tại lớp học và sân trường. Học sinh không chỉ tiếp cận sách mọi lúc mọi nơi mà còn trực tiếp tham gia trang trí, quản lý và phân loại tài liệu, từ đó bồi dưỡng ý thức giữ gìn sách.
Hàng tuần, nhà trường duy trì các tiết đọc tập trung, viết nhật ký cảm nhận và tổ chức Ngày hội đọc với nhiều hoạt động ngoại khóa sôi nổi. Những nỗ lực đồng bộ này chính là nền tảng để lan tỏa văn hóa đọc lành mạnh, giúp học sinh vùng cao liên tiếp gặt hái thành công tại các cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc cấp tỉnh, nuôi dưỡng ước mơ vươn lên trong tương lai.
