Đầu tháng 8, hai sự kiện quan trọng trong dòng chảy chính sách đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng người Việt ở nước ngoài: Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra tại Hà Nội từ ngày 1-7/8 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới”; cùng với đó là việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài vào ngày 2/8.
Đặt hai dấu mốc này cạnh nhau, điều đáng chú ý không chỉ là những nhiệm vụ cụ thể của ngành Ngoại giao hay chính sách dành cho kiều bào, mà là tư duy chiến lược về nguồn lực đối ngoại quốc gia. Sức mạnh ấy không chỉ được tạo nên từ các cơ quan đại diện hay thỏa thuận quốc tế, mà còn đến từ cộng đồng kiều bào đang sinh sống, học tập và hội nhập trên toàn cầu.
Với cộng đồng người Việt tại châu Âu, đây là bước chuyển mình mang ý nghĩa sâu sắc. Sau nhiều thập niên hội nhập, kiều bào không chỉ sinh sống tại xã hội sở tại mà đã trở thành một phần gắn bó của xã hội đó. Họ sở hữu vị trí nghề nghiệp, mạng lưới quan hệ vững chắc, tạo nên không gian giao tiếp giúp hình ảnh Việt Nam hiện diện tự nhiên trong đời sống quốc tế.
Ở châu Âu, người Việt hiện diện trên mọi lĩnh vực từ kinh doanh, khoa học, y tế, giáo dục cho đến nghệ thuật và dịch vụ. Hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ, nhà hàng và không gian sinh hoạt đang đưa sản phẩm, ẩm thực cùng câu chuyện văn hóa Việt vào đời sống thường nhật của bạn bè quốc tế. Những hoạt động này chính là các mắt xích quan trọng trong mạng lưới văn hóa, văn minh, hiện đại, kết nối Việt Nam với thế giới theo tinh thần Nghị quyết 23-NQ/TW.
Nghị quyết khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc, là nguồn lực chiến lược quan trọng và là cầu nối thúc đẩy sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước. Để phát huy tối đa nguồn lực này, ngoại giao văn hóa cần vượt ra khỏi những phòng họp chính thức để đến gần hơn với công chúng toàn cầu thông qua ẩm thực, nghệ thuật và những câu chuyện đời thường.
Điển hình như mô hình Phở Cultural Roadshow Europe hay các hoạt động quảng bá ẩm thực gần đây, nơi cộng đồng và doanh nghiệp cùng kể câu chuyện về nguyên liệu, kỹ thuật chế biến và lịch sử dân tộc. Qua đó, một món ăn thông thường được nâng tầm thành trải nghiệm văn hóa độc đáo, giúp nâng cao chất lượng ngoại giao mềm và định vị thương hiệu quốc gia bền vững.
Mỗi kiều bào, từ chủ nhà hàng, đầu bếp cho đến các trí thức, doanh nhân, đều có thể trở thành những sứ giả văn hóa đầy tiềm năng. Việc biến mỗi cơ sở kinh doanh thành một “điểm chạm văn hóa” không chỉ thúc đẩy kinh tế mà còn là cách thức lan tỏa bản sắc dân tộc hiệu quả nhất đến bạn bè quốc tế.
