Ngày nay, trong bối cảnh thông tin bùng nổ, việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc trong các trường học đóng vai trò ngày càng quan trọng. Đây không chỉ là hoạt động rèn luyện thói quen học tập mà còn là hành trình gieo những “hạt giống tri thức”, giúp học sinh mở rộng kiến thức, nuôi dưỡng tâm hồn và hoàn thiện nhân cách. Nhận thức rõ điều này, nhiều nhà trường tại Thanh Hóa đã và đang tích cực triển khai các sáng kiến nhằm vun đắp văn hóa đọc cho thế hệ trẻ, góp phần xây dựng một xã hội học tập bền vững.
Lan Tỏa Tình Yêu Sách Từ Những Thư Viện Trường Học Hiện Đại
Việc biến thư viện thành một không gian sống động, hấp dẫn là một trong những cách hiệu quả nhất để khuyến khích học sinh đọc sách. Nhiều trường đã sáng tạo trong việc tổ chức không gian và hoạt động đọc, biến thư viện thành điểm hẹn tri thức và cảm hứng.
Thư viện thân thiện – Điểm hẹn tri thức của học sinh
Tại Trường Tiểu học Hoàng Sơn (xã Trung Chính, Thanh Hóa), thư viện không đơn thuần là nơi lưu trữ sách mà trở thành điểm đến yêu thích của các em. Cứ đến giờ ra chơi, không gian thư viện lại rộn ràng với những gương mặt háo hức lựa chọn và đắm mình vào những trang sách. Với không gian thoáng mát, các kệ sách được bố trí khoa học, phân loại rõ ràng theo chủ đề, giúp các em dễ dàng tìm thấy cuốn sách mình cần.
Đặc biệt, thư viện còn được tích hợp nhiều góc hoạt động sáng tạo như góc trò chơi phát triển ngôn ngữ, góc tra cứu, góc sáng tạo, biến việc đọc thành một trải nghiệm đa chiều và thú vị. Em Nguyễn Mai Anh, một học sinh tại trường, chia sẻ niềm đam mê của mình: “Em rất thích đọc sách vì sách mang lại nguồn kiến thức vô tận, giúp em học hỏi được nhiều điều bổ ích để phục vụ cho học tập.”
Với hơn 6.000 đầu sách đa dạng thể loại – từ sách tham khảo, truyện thiếu nhi, sách đạo đức, kỹ năng sống đến lịch sử – thư viện Hoàng Sơn thực sự là một “kho tàng tri thức mở”. Nhà trường không ngừng bổ sung khoảng 500 đầu sách mỗi năm học, đồng thời tổ chức nhiều sự kiện khuyến đọc như Ngày hội đọc sách, giới thiệu sách dưới cờ, hay các buổi thi giới thiệu sách sân khấu hóa, nhằm hình thành thói quen đọc sách cho học sinh.
Trong kỷ nguyên số, văn hóa đọc không chỉ giới hạn ở sách giấy. Nắm bắt xu thế này, Trường Tiểu học Hoàng Sơn đã trang bị thêm 6 máy vi tính tại thư viện, tạo điều kiện cho các em tra cứu và đọc sách trực tuyến. Tuy nhiên, nhà trường cũng đặc biệt chú trọng định hướng cho học sinh cách sử dụng mạng xã hội một cách thông minh, biết chọn lọc nội dung giáo dục, phù hợp với lứa tuổi, tránh những rủi ro tiềm ẩn trên không gian mạng.
Gieo mầm tri thức tại Tiểu học Quảng Lưu: Từ tiết đọc sách đến sân chơi văn hóa
Tương tự, Trường Tiểu học Quảng Lưu (xã Quảng Bình, Thanh Hóa) cũng là một điển hình trong việc phát triển văn hóa đọc. Cô Nguyễn Thị Thanh, Hiệu trưởng nhà trường, chia sẻ: “Để khuyến khích học sinh đọc sách và hình thành thói quen đọc sách, nhà trường luôn chú trọng đổi mới hoạt động thư viện, bổ sung đa dạng các đầu sách làm phong phú thêm cho thư viện.”
Hàng năm, với nhiệm vụ trọng tâm là “Xây dựng thư viện thân thiện và phát triển văn hóa đọc”, trường đã đưa tiết đọc sách vào thời khóa biểu chính thức, giúp các em có cơ hội tiếp cận sách thường xuyên hơn tại thư viện. Những hoạt động này không chỉ tạo không khí vui tươi, sôi nổi mà còn khơi dậy niềm đam mê đọc sách, khám phá kho tàng tri thức, giúp các em nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc đọc đối với sự phát triển về nhân cách và tâm hồn.
“Đại sứ Văn hóa đọc”: Nơi khơi nguồn đam mê và lan tỏa giá trị
Nhằm lan tỏa phong trào đọc sách đến đông đảo học sinh trên toàn tỉnh, ngành giáo dục Thanh Hóa đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, trong đó nổi bật là cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” dành cho học sinh các cấp. Cuộc thi này không chỉ là sân chơi bổ ích mà còn là cơ hội để tìm kiếm những bạn trẻ có niềm đam mê sâu sắc với sách, từ đó truyền cảm hứng và lan tỏa tình yêu sách trong cộng đồng, hướng tới một xã hội học tập.
Cuộc thi ý nghĩa và sức lan tỏa mạnh mẽ
Trải qua 5 năm tổ chức, “Đại sứ Văn hóa đọc” đã trở thành một sân chơi quen thuộc, thu hút hàng vạn lượt học sinh các cấp tham gia. Chỉ riêng vòng sơ khảo cuộc thi năm 2025, được phát động từ tháng 4 và kết thúc vào tháng 9, đã nhận được gần 15.000 bài dự thi đến từ 168 trường học trong tỉnh. Điều đáng mừng là các bài dự thi đều được đầu tư công phu, thể hiện sự tâm huyết, sáng tạo cả về hình thức và nội dung.
Qua đánh giá, nhiều thí sinh đã không chỉ trình bày cảm nhận sâu sắc về sách mà còn đề xuất những kế hoạch, biện pháp và sáng kiến có tính khả thi cao, góp phần thiết thực vào việc phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy phong trào đọc sách đang ngày càng lan rộng và ăn sâu vào đời sống học đường, từ đó kiến tạo một thế hệ trẻ năng động và giàu tri thức.
Văn hóa đọc – Hành trang tri thức cho thế hệ tương lai
Có thể thấy, việc quan tâm phát triển văn hóa đọc trong các nhà trường đã và đang mang lại những hiệu quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự nghiệp giáo dục toàn diện. Nó không chỉ khơi dậy tình yêu với sách, hình thành và nuôi dưỡng thói quen đọc cho học sinh, mà còn mở ra cánh cửa tri thức rộng lớn, bồi đắp tâm hồn, trang bị kỹ năng sống và chắp cánh cho những ước mơ của các em bay cao, bay xa.
Chính những nỗ lực này đã góp phần kiến tạo một thế hệ trẻ giàu tri thức, có nhân cách và sẵn sàng hội nhập vào xã hội học tập, làm chủ tương lai.
