Văn hóa đọc là nền tảng quan trọng cho sự phát triển tri thức và tinh thần của mỗi cá nhân, góp phần xây dựng một xã hội học tập suốt đời. Nhằm khuyến khích và tôn vinh những nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc lan tỏa giá trị của sách và tri thức, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã ban hành công văn số 1127/BVHTTDL-VHCSGĐTV ngày 10/3/2026, hướng dẫn xét tặng Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc năm 2026. Đây là sự kiện quan trọng, đánh dấu sự quan tâm sâu sắc của Nhà nước đối với sự nghiệp phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.
Mục Tiêu và Đối Tượng Tham Gia Giải Thưởng Phát Triển Văn Hóa Đọc 2026
Mục đích chính của Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc năm 2026 là tiếp tục biểu dương, ghi nhận các tổ chức, cá nhân có đóng góp tích cực, bền bỉ cho sự nghiệp phát triển văn hóa đọc. Giải thưởng cũng hướng đến việc nhân rộng các mô hình, cách làm sáng tạo, hiệu quả trong việc khuyến đọc, đặc biệt là những hoạt động phục vụ học tập suốt đời.
Đối tượng được xét tặng giải thưởng bao gồm:
- Tập thể và cá nhân có những đóng góp tích cực vào hoạt động phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, thể hiện qua các mô hình, cách làm độc đáo, hiệu quả trong việc thúc đẩy học tập suốt đời.
- Các cơ quan, tập thể, cá nhân tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình tổ chức xét tặng giải thưởng.
Cơ Cấu Giải Thưởng và Điều Kiện Chung Để Được Tôn Vinh
- Nhóm dành cho tập thể, cá nhân có hoạt động phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, tập trung vào việc nhân rộng các mô hình tốt, có cách làm hay, sáng tạo và hiệu quả trong hoạt động phục vụ học tập suốt đời.
- Nhóm dành cho tập thể, cá nhân có đóng góp, tài trợ trong việc xây dựng môi trường và phát triển văn hóa đọc.
Điều kiện chung để tham gia xét tặng Giải thưởng
- Tập thể, cá nhân phải đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam.
- Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Có thời gian tổ chức, tham gia hoặc đóng góp cho hoạt động phát triển văn hóa đọc tối thiểu 3 năm liên tục tính đến thời điểm xét giải.
- Chưa từng được tặng Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc trong giai đoạn 2023-2025.
Bên cạnh đó, có một số điều kiện riêng biệt:
- Đối với tập thể là thư viện, không gian đọc, phòng đọc cơ sở, hoặc đơn vị sự nghiệp công lập có hoạt động phát triển văn hóa đọc, cần đảm bảo điều kiện thành lập theo quy định pháp luật (có quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký hoạt động, hoặc thông báo hoạt động đã được chấp thuận).
- Các cá nhân là doanh nhân, hoặc tập thể là doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng.
Đặc biệt, Bộ VHTTDL ưu tiên biểu dương, tôn vinh các tập thể, cá nhân có những đóng góp nổi bật tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cũng như các vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt những nơi chưa có thư viện công lập.
Tiêu Chí Cụ Thể Cho Từng Loại Hình Đóng Góp Vào Văn Hóa Đọc
Các tiêu chí xét tặng Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc được cụ thể hóa cho từng đối tượng, đảm bảo tính công bằng và chính xác.
Đối với Thư viện Công lập
- Xây dựng và triển khai các sản phẩm, dịch vụ hiệu quả nhằm phát triển kỹ năng đọc cho người sử dụng, đồng thời thực hiện tốt công tác tuyên truyền, quảng bá.
Đảm bảo tối thiểu 85% người sử dụng thư viện (đối với học sinh, sinh viên là 90%) có kỹ năng tiếp nhận, khai thác và sử dụng thông tin phục vụ học tập, nghiên cứu và giải trí. - Đáp ứng yêu cầu đặc thù về số lượt người sử dụng hàng năm: Thư viện cấp tỉnh cần phục vụ tối thiểu 500.000 lượt người/năm (vùng đồng bằng) hoặc 250.000 lượt người/năm (miền núi); Thư viện cấp xã phải có số lượt người sử dụng tăng tối thiểu 15% (vùng đồng bằng) hoặc 10% (miền núi) so với năm liền kề; Thư viện chuyên ngành, lực lượng vũ trang phục vụ tối thiểu 60% đối tượng có trách nhiệm phục vụ và tăng tối thiểu 10% tổng lượt người sử dụng; Thư viện cơ sở giáo dục (công lập) phục vụ tối thiểu 70% đối tượng có trách nhiệm phục vụ và tăng tối thiểu 15% tổng lượt người sử dụng.
Đối với Thư viện Ngoài Công lập, Không gian đọc, Phòng đọc cơ sở
- Xây dựng các sản phẩm, dịch vụ hướng tới phát triển kỹ năng đọc cho người sử dụng và thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, quảng bá.
- Đảm bảo tối thiểu 85% người sử dụng (90% đối với học sinh, sinh viên) có kỹ năng tiếp nhận, sử dụng thông tin phục vụ học tập, nghiên cứu và giải trí.
- Đáp ứng yêu cầu đặc thù về số lượng và tăng trưởng người dùng: Thư viện ngoài công lập có tối thiểu 1.000 người thường xuyên sử dụng và số lượt người sử dụng tăng bình quân tối thiểu 20% so với năm liền kề; Không gian đọc, phòng đọc cơ sở có tối thiểu 500 người thường xuyên sử dụng và số lượt người sử dụng tăng bình quân ít nhất 15% so với năm liền kề.
- Đã thực hiện phối hợp hiệu quả với thư viện công lập trong việc phục vụ người dân tại địa phương.
Đối với Đơn vị sự nghiệp công lập khác có hoạt động phát triển văn hóa đọc
- Xây dựng và triển khai các sản phẩm, dịch vụ nhằm phát triển kỹ năng đọc cho người sử dụng thư viện, đồng thời thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, quảng bá.
- Đảm bảo tối thiểu 85% người sử dụng (90% đối với học sinh, sinh viên) có kỹ năng tiếp nhận, khai thác và sử dụng thông tin phục vụ học tập, nghiên cứu và giải trí.
- Số lượt người tham gia sử dụng các dịch vụ và hoạt động tuyên truyền, quảng bá phục vụ phát triển văn hóa đọc phải tăng tối thiểu 20% mỗi năm so với năm liền kề.
Đối với Tập thể, Doanh nghiệp tài trợ và đóng góp
- Tham gia tài trợ, vận động đóng góp cơ sở vật chất, tài nguyên thông tin, phương tiện hoạt động cho thư viện, không gian văn hóa đọc phục vụ cộng đồng.
- Tham gia các hoạt động tuyên truyền, quảng bá, cung cấp sản phẩm và dịch vụ, phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.
- Thúc đẩy việc giao lưu hợp tác với các tập thể, cá nhân khác trong và ngoài nước, góp phần phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời tại địa phương, bộ, ngành. Việc xét tặng sẽ dựa trên mức độ đóng góp của các tập thể này.
Đối với Cá nhân làm công tác thư viện
- Có tinh thần, thái độ tận tụy, nghiêm túc trong công tác thư viện, phục vụ người sử dụng một cách hiệu quả.
- Có ít nhất 1 sáng kiến hoặc đề xuất mô hình, cách làm hay đã được triển khai áp dụng rộng rãi, có sức lan tỏa, góp phần phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời tại địa phương, bộ ngành, cơ quan đơn vị.
- Tham gia tích cực vào các hoạt động truyền thông nhằm phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời do Bộ VHTTDL và địa phương tổ chức.
Đối với Cá nhân không làm việc trong lĩnh vực thư viện
- Có mô hình phát triển văn hóa đọc được áp dụng và triển khai thành công, mang lại hiệu quả và có sức lan tỏa trong cộng đồng.
- Có đóng góp trong hoạt động tuyên truyền, quảng bá, vận động nhân dân tham gia đọc sách.
- Tài trợ, vận động tài trợ, đóng góp cơ sở vật chất, vốn tài liệu, phương tiện hoạt động cho các thư viện, không gian đọc và các thiết chế có phục vụ đọc khác, mang lại hiệu quả thiết thực cho cộng đồng.
Quyền Lợi Hấp Dẫn Dành Cho Các Cá Nhân, Tập Thể Được Vinh Danh
Các tập thể, cá nhân vinh dự nhận Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc sẽ được hưởng nhiều quyền lợi xứng đáng:
- Được biểu dương tại Hội nghị biểu dương tập thể, cá nhân điển hình tiêu biểu trong xây dựng, phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời.
- Nhận biểu trưng, Giấy chứng nhận và tiền thưởng theo quy định của Nhà nước.
- Được quyền sử dụng biểu trưng Giải thưởng để phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền, góp phần lan tỏa mạnh mẽ các giá trị của văn hóa đọc.
- Có cơ hội được đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét tặng các hình thức khen thưởng cao hơn theo quy định của pháp luật hiện hành.
- Được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp khác theo quy định.
Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc năm 2026 không chỉ là một sự kiện vinh danh mà còn là động lực mạnh mẽ để cộng đồng tiếp tục chung tay xây dựng một nền văn hóa đọc vững mạnh.
Thông qua những hướng dẫn chi tiết này, Bộ VHTTDL mong muốn khuyến khích sự tham gia rộng rãi của mọi tầng lớp xã hội, từ thư viện công lập đến các cá nhân tâm huyết, cùng nhau phát triển thói quen đọc sách, nâng cao dân trí và góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Hãy cùng hưởng ứng và tích cực đóng góp để văn hóa đọc thực sự trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của mỗi người Việt Nam.
