Sáng 10-10, tại Nhà Quốc hội (Hà Nội), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”. Sự kiện thu hút sự quan tâm lớn của giới chuyên môn nhằm tìm giải pháp chiến lược đưa văn hóa vươn tầm cao mới.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Triệu Thế Hùng cho biết hội thảo diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Tại phiên thảo luận, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu tất yếu phải chuyển đổi từ tư duy quản lý văn hóa sang tư duy kiến tạo phát triển văn hóa. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo môi trường pháp lý; doanh nghiệp đầu tư phát triển thị trường; đội ngũ trí thức, nghệ sĩ là lực lượng sáng tạo giá trị; và nhân dân chính là chủ thể trung tâm được thụ hưởng thành quả. Bên cạnh đó, nhiều đại biểu cũng đề xuất đưa kỷ luật thực thi trở thành một giá trị cốt lõi của văn hóa chính trị và văn hóa pháp quyền.
Để văn hóa thực sự trở thành động lực thúc đẩy kinh tế – xã hội, các đại biểu hiến kế cần phát triển mạnh mẽ công nghiệp văn hóa, lồng ghép thiết kế cùng bản sắc Việt vào lĩnh vực du lịch, dịch vụ và sản xuất. Đặc biệt, việc kết hợp hài hòa giữa công tác bảo tồn di sản với tinh thần sáng tạo, mở rộng không gian phát triển sang môi trường số là chìa khóa then chốt để bảo vệ chủ quyền văn hóa quốc gia. Câu chuyện này có nét tương đồng với tinh thần Nghị quyết 57 trên Cao nguyên đá: Khi chuyển đổi số mở đường cho văn hóa và sinh kế, minh chứng cho sức mạnh của công nghệ trong việc gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống.
Tham luận tại hội thảo, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn lấy ví dụ về việc phục dựng Điện Kính Thiên để nhấn mạnh rằng di sản phải được “sống”, được kể câu chuyện lịch sử dân tộc cho thế hệ trẻ. Theo ông, văn hóa muốn bứt phá thành động lực tăng trưởng thì phải “gặp công nghệ, gặp thị trường, gặp thể chế và gặp thế giới”.
Dưới góc độ an ninh trật tự, Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác chính trị (Bộ Công an) khẳng định môi trường văn hóa lành mạnh là nền tảng tinh thần vững chắc để phòng ngừa từ sớm các nguy cơ mất an ninh. Ngược lại, một xã hội an toàn, ổn định cũng là tiền đề quan trọng để văn hóa phát triển bền vững.
Đại diện địa phương, bà Nguyễn Thị Phương Thúy, Bí thư Đảng ủy xã Kim Liên (Nghệ An) trăn trở về bài toán biến di sản thành nguồn lực kinh tế thực tế. Dù đón hàng triệu lượt khách mỗi năm, địa phương vẫn cần thêm các sản phẩm thương mại bổ trợ và giải pháp lấp đầy khoảng trống giữa năng lực sáng tạo với năng lực thương mại hóa.
Phát biểu kết luận, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Triệu Thế Hùng khẳng định các ý kiến đóng góp tâm huyết tại hội thảo sẽ được tổng hợp kỹ lưỡng thành báo cáo kiến nghị chính sách. Đây sẽ là căn cứ quan trọng để trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội và Chính phủ tiếp tục hoàn thiện thể chế, chiến lược phát triển văn hóa đồng bộ với kinh tế, chính trị trong giai đoạn mới.
