Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, TP.HCM đã triển khai một sáng kiến đột phá nhằm làm phong phú thêm đời sống văn hóa và nâng cao văn hóa đọc cho học sinh tiểu học. Đó là dự án Thư viện số văn hóa S-Gallery, một mô hình “Không gian Hồ Chí Minh trực tuyến và Thư viện điện tử văn hóa trải nghiệm đa phương tiện” đầy hứa hẹn.
Dự án này, do Trung tâm Thông tin và Chương trình Giáo dục thuộc Sở GD&ĐT TP.HCM phối hợp cùng Công ty CP SANTANI thực hiện, đã chính thức ra mắt và được trao tặng cho 11 trường tiểu học trên địa bàn thành phố, hứa hẹn mở ra một kỷ nguyên mới trong việc tiếp cận tri thức và di sản văn hóa cho thế hệ trẻ.
S-Gallery: Mô Hình Thư Viện Số Văn Hóa Đa Phương Tiện Cho Học Sinh Tiểu Học
Không gian trải nghiệm sinh động và gần gũi
Vào ngày 23.12, tại Trường Tiểu học Hòa Bình (phường Sài Gòn, TP.HCM), buổi lễ ra mắt và trải nghiệm Thư viện số S-Gallery đã diễn ra trong không khí sôi nổi, thu hút sự tham gia hào hứng của đông đảo học sinh và giáo viên. Các em được đắm chìm trong các tiết mục văn nghệ, tham gia trò chơi tập thể và trực tiếp khám phá những nội dung văn hóa – giáo dục được thiết kế phù hợp với lứa tuổi.
Điểm đặc biệt của chương trình là hoạt động “Hướng dẫn vận hành các trạm trải nghiệm”, nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên. Điều này đảm bảo rằng họ có thể vận hành và khai thác hiệu quả mô hình thư viện văn hóa số trong công tác giảng dạy và tổ chức các hoạt động giáo dục, giúp dự án phát huy tối đa tiềm năng.
Khám phá thế giới qua các trạm trải nghiệm tương tác
Thư viện số S-Gallery không chỉ là một kho sách điện tử mà còn là một không gian trải nghiệm đa giác quan với nhiều trạm tương tác độc đáo:
- Trạm Trò chơi dân gian: Học sinh được thử sức với các trò chơi truyền thống như ném bóng, cờ nấm, ô ăn quan, hay nhảy bao bố, giúp các em hiểu hơn về giá trị văn hóa dân gian.
- Trạm Mỹ nghệ: Tại đây, các em có thể thỏa sức sáng tạo với hoạt động tô – vẽ tranh Làng Sình, chiêm ngưỡng tranh Đông Hồ và tranh kính kết hợp công nghệ 3D ảo diệu, mang đến cái nhìn mới mẻ về nghệ thuật truyền thống.
- Trạm Danh nhân & Điểm đến di sản: Ứng dụng công nghệ tour ảo 360°, video mô phỏng và mini quiz, trạm này giúp học sinh tiếp cận kiến thức lịch sử – di sản một cách trực quan, sinh động và dễ nhớ.
- Trạm Quét tranh tường: Với trạm này, học sinh có thể chủ động quét mã QR để mở các video hoạt hình lịch sử hấp dẫn, sau đó chia sẻ cảm nhận của mình, khuyến khích tư duy phản biện và chia sẻ.
- Trạm Âm nhạc: Các hoạt động như đoán bài hát dân gian, hát theo nhịp và thử thách mini giúp các em rèn luyện kỹ năng âm nhạc và thêm yêu những giai điệu quê hương.
- Trạm Đọc sách: Được thiết kế sáng tạo với hoạt động “Đọc 5 phút – Kể 30 giây”, trạm này không chỉ khuyến khích đọc sách mà còn rèn luyện kỹ năng tóm tắt và trình bày thông tin cho học sinh.
Nâng Cao Văn Hóa Đọc và Giáo Dục Toàn Diện Trong Kỷ Nguyên Số
Mục tiêu và giá trị của Thư viện số S-Gallery
Dự án Thư viện số văn hóa S-Gallery ra đời với mục tiêu kép: ứng dụng công nghệ để tạo ra những trải nghiệm học tập đa dạng, giúp học sinh tiếp cận văn hóa, lịch sử và kỹ năng sống một cách tự nhiên, hấp dẫn; và đồng thời hỗ trợ giáo viên có thêm tư liệu trực quan, sinh động cho các tiết học mở và giờ đọc, đặc biệt trong các nội dung lịch sử và văn học Việt Nam.
S-Gallery là một hệ thống tài liệu văn hóa được số hóa sống động qua công nghệ VR (thực tế ảo), kết hợp với các nội dung video hoạt hình lịch sử, lối sống đẹp và âm nhạc mang giá trị giáo dục sâu sắc. Đây là nền tảng giúp học sinh tiếp thu kiến thức bằng nhiều giác quan, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện.
Cơ sở vật chất và hệ thống nội dung số phong phú
Để đảm bảo trải nghiệm tốt nhất, mỗi trường tiểu học tham gia dự án được bố trí một góc trải nghiệm hiện đại. Không gian này được trang bị máy tính bảng cài đặt Thư viện Điện tử Văn hóa, tai nghe để học sinh có thể trải nghiệm nội dung đa phương tiện một cách cá nhân hóa. Bên cạnh đó, các học cụ, đồ chơi dân gian, mô hình di sản và nhạc cụ truyền thống tích hợp mã QR và không gian AR (thực tế tăng cường) cũng được đưa vào sử dụng, tạo nên môi trường học tập tương tác cao.
Phần mềm Thư viện số văn hóa S-Gallery không chỉ được cài đặt trực tiếp trên máy tính và màn hình tương tác tại thư viện trường mà còn được tích hợp giao diện riêng trên Cổng thông tin điện tử của ngành GD&ĐT TP.HCM, mang dấu ấn nhận diện độc đáo của từng trường. Kho nội dung số đa phương tiện của dự án vô cùng phong phú, bao gồm triển lãm ảo về văn hóa, lịch sử, danh nhân; phim hoạt hình lịch sử, video kỹ năng sống, âm nhạc thiếu nhi, infographic về an toàn và hướng dẫn văn hóa đọc, khai thác thư viện, sử dụng Internet an toàn. Tất cả những nội dung này đều hướng đến việc bồi đắp tri thức, kỹ năng và tình yêu văn hóa – lịch sử cho học sinh tiểu học trong môi trường số hiện đại.
Đánh Giá và Tầm Nhìn Phát Triển
Phản hồi tích cực từ nhà trường và đối tác
Cô Tống Thị Mai Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hòa Bình, bày tỏ sự hài lòng về mô hình Thư viện điện tử văn hóa trải nghiệm đa phương tiện. Cô cho biết, nhà trường đã tận dụng tối đa diện tích khuôn viên để hình thành nhiều không gian đọc và trải nghiệm linh hoạt cho học sinh, từ hành lang, sảnh sinh hoạt chung, các thư viện nhỏ trong lớp học đến Thư viện trung tâm. Điều này giúp học sinh có thể đọc sách, trao đổi và trải nghiệm ở nhiều không gian khác nhau, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc học tập và phát triển.
Ông Kihara Shingo, đại diện Công ty TNHH QBB tại Việt Nam – đơn vị đồng hành dự án, chia sẻ rằng triết lý giáo dục của S-Gallery, lấy sự phát triển của trẻ em làm nền tảng cho sự phát triển của đất nước, hoàn toàn tương đồng với quan điểm mà QBB theo đuổi. Ông nhận định Thư viện số Văn hóa Việt Nam là một sáng kiến phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số, góp phần tạo dựng môi trường để trẻ em Việt Nam có thể tiếp cận, tìm hiểu những giá trị gần gũi với văn hóa và đời sống của chính mình thông qua các phương tiện kỹ thuật số, qua đó đóng góp thiết thực cho giáo dục hiện đại.
Danh sách các trường tiểu học được hưởng lợi
Dự án Thư viện số văn hóa S-Gallery đã và đang được triển khai tại 11 trường tiểu học trên địa bàn TP.HCM trong tháng 12.2025 và tháng 1.2026. Các trường bao gồm: Trường Tiểu học Chương Dương (phường Cầu Ông Lãnh), Trường Tiểu học Lê Văn Tám (phường Bình Tây), Trường Tiểu học Hòa Bình (phường Sài Gòn), Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh), Trường Tiểu học Phùng Hưng (phường Bình Thới), Trường Tiểu học Đặng Trần Côn (phường Khánh Hội), Trường Tiểu học Nguyễn Văn Luông (phường Bình Phú), Trường Tiểu học Nguyễn Cửu Phú (xã Tân Nhựt), Trường Tiểu học Trần Nguyên Hãn (phường Phú Định), Trường Tiểu học An Bình (phường Thủ Đức) và Trường Tiểu học Bàu Sen (phường Chợ Quán).
Dự án Thư viện số văn hóa S-Gallery đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc ứng dụng công nghệ vào giáo dục, đặc biệt là trong việc nâng cao văn hóa đọc và tình yêu di sản cho học sinh tiểu học tại TP.HCM. Bằng cách tạo ra một môi trường học tập tương tác, đa dạng và hấp dẫn, dự án không chỉ cung cấp kiến thức mà còn bồi dưỡng kỹ năng sống và giá trị văn hóa cốt lõi.
Sự thành công của S-Gallery không chỉ nằm ở công nghệ tiên tiến mà còn ở cách nó khơi gợi niềm đam mê khám phá và học hỏi ở trẻ em, góp phần xây dựng một thế hệ công dân toàn diện trong kỷ nguyên số. Đây là một minh chứng rõ nét cho tầm quan trọng của chuyển đổi số trong việc phát triển giáo dục và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc.
